Onderzoeken door de Rekenkamer

Hieronder vindt u alle onderzoeken die vanaf 2020 zijn gedaan door de rekenkamer van Rheden. Oudere rapporten zijn op te vragen via griffie@rheden.nl

Externe inhuur (in uitvoering)

De rekenkamer is recent gestart met een onderzoek naar extern personeel binnen het strategisch personeelsbeleid van Rheden. Met dit onderzoek wil de rekenkamer de gemeenteraad meer inzicht geven in hoe externe inhuur als onderdeel van de strategische personeelsplanning wordt ingezet, welke afwegingen daarbij worden gemaakt en welke impact dat heeft op de kwaliteit van de organisatie en daarmee op de kwaliteit van dienstverlening.

De centrale vraagstelling hierbij is:
In hoeverre heeft de gemeente Rheden grip op externe inhuur als onderdeel van strategische personeelsplanning, met het oog op de toekomst?

De rekenkamer voert dit onderzoek in eigen beheer uit. Zij streeft ernaar om haar onderzoeksresultaten in februari 2026 te kunnen presenteren aan de gemeenteraad.

Inventarisatie effecten bezuinigingsvoorstellen

De rekenkamer heeft het voornemen om in 2026/2027 onderzoek te doen naar de effecten van die de bezuinigingen hebben op de Rhedense samenleving. Dit onderzoek richt zich dan niet alleen op de effecten voor het functioneren van de gemeente Rheden maar ook op wat de instellingen en de inwoners merken van de bezuinigingen. Naast de gebruikelijke onderzoeksmethodiek zullen hierbij dan ook inwoners worden bevraagd en een aantal instellingen die bijvoorbeeld te maken krijgen met een aanzienlijke korting op de subsidie.

Ter voorbereiding op dat onderzoek is het belangrijk om in 2025 een inventarisatie te doen. Zij doet dat door als het ware een referentiepunt (foto) te maken van de huidige situatie en de weg ernaartoe.

Het doel van deze inventarisatie is het geven van inzicht in het besluitvormingsproces rond de bezuinigingen en de effecten die raad, college en ambtelijke organisatie hiervan verwachten op de gemeentelijke dienstverlening en de inwoners. Een inventarisatie die in 2026/2027 als basis kan dienen voor een diepgaander onderzoek. De inventarisatie zal geen aanbevelingen omvatten en zal ter kennisname aan de gemeenteraad worden aangeboden.

De centrale vraagstelling hierbij is:
Hoe zijn de bezuinigingen in de gemeente Rheden voorbereid, hoe is het besluitvormingsproces hierover verlopen met de stakeholders en wat zijn de verwachte gevolgen voor de voorzieningen in de gemeente en de inwoners?

De rekenkamer voert dit onderzoek in eigen beheer uit. Zij streeft ernaar om in mei 2026 de inventarisatie ter kennisname aan de gemeenteraad te kunnen aanbieden.

Grote projecten (2025)

De rekenkamer heeft in 2025 onderzoek gedaan naar grote projecten in de gemeente Rheden. Dit onderzoek heeft zij in eigen beheer uitgevoerd.

De centrale onderzoeksvraag luidde:
Welke items en welke momenten in het besluitvormingsproces rond grote projecten zijn cruciaal voor de gemeenteraad om effectief mee te kunnen sturen als kaderstellend bestuurlijk orgaan en hoe kan het college hier in de informatievoorziening op inspelen?

De rekenkamer concludeert in haar onderzoeksrapport dat grip hebben en houden op grote projecten hoog op de agenda staat bij zowel de gemeenteraad, het college als de ambtelijke organisatie. Zij stelt in het rapport dat de gemeenteraad veel vertrouwen heeft in het college en de ambtrenaren en dat zij niet ontevreden is met de manier waarop grote projecten worden aangestuurd. Tegelijkertijd concludeert de rekenkamer dat alle partijen zien dat het werkproces beter moet, vooral aan het begin van het projcect (kaders stellen), bij het volgen van de voortgang en na afloop (controleren). Door de rekenkamer worden aanbevelingen gedaan die kunnen bijdragen aan verbetering van dit werkproces en de informatievoorziening aan de raad.

Rapport onderzoek ‘Grote projecten, grote verantwoordelijkheid’

Kwaliteit van dienstverlening (2024)

De rekenkamer heeft in 2023/2024 onderzoek gedaan naar de kwaliteit van dienstverlening in de gemeente Rheden. Dit onderzoek is in eigen beheer uitgevoerd.

Met dit onderzoek had de rekenkamer als doel:
a. inzicht te geven in de mate waarin de doelstellingen uit de herijkte visie op dienstverlening uit 2020 inmiddels zijn geëffectueerd;
b. hoe de dienstverlening op dit moment door de inwoners wordt ervaren;
c. bruikbare handvatten mee te geven aan gemeenteraad, college en organisatie om deze dienstverlening verder te verbeteren.

De centrale onderzoeksvraag luidde:
‘Hoe effectief stuurt de gemeente Rheden op de ontwikkeling van de gewenste kwaliteit van dienstverlening?’

Rapport onderzoek ‘Kwaliteit van de dienstverlening in Rheden’

Samen werken voor Rheden (2023)

De rekenkamercommissie heeft in 2023 onderzoek gedaan naar de samenwerking tussen de gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders en de ambtelijke organisatie.
Dit onderzoek is in eigen beheer uitgevoerd.

Het doel van het onderzoek was om:

Inzicht te krijgen in het huidige functioneren van het samenspel tussen de gemeenteraad, het college en de ambtelijke organisatie en binnen de gemeenteraad. Met specifieke aandacht voor elkaars rollen.
Bouwstenen aan te reiken voor de verbetering in de interactie tussen de gemeenteraad, het college en ambtelijke organisatie en binnen de gemeenteraad.
De centrale onderzoeksvraag was: Hoe effectief is het samenspel tussen de gemeenteraad en het college (en de ambtelijke organisatie)?

Rapport onderzoek ‘Samen werken voor Rheden’

Effectiviteit van rekenkamerrapporten (2023)

De rekenkamercommissie heeft in 2022/2023 onderzoek gedaan naar de effectiviteit van de aanbevelingen die zij in de afgelopen jaren heeft gedaan. Het doel van dit onderzoek was om vast te stellen in hoeverre de aanbevelingen uit de rekenkamerrapporten zijn opgevolgd en wat de gemeenteraad, het college, de ambtelijke organisatie én de huidige rekenkamercommissie Rheden hiervan kunnen leren.
Dit onderzoek is in eigen beheer, door de externe leden van de commissie, uitgevoerd.

Het onderzoek betrof de navolgende rapportages:

• Toezicht en handhaving in het fysieke domein (2020)

• Programmabegroting (2020)

• Armoede en Minimabeleid (2017)

• Ruimte voor initiatieven (2017)

• Subsidiebeleid in de gemeente Rheden (2015)

• Effectiviteit eigen aanbevelingen Rekenkamercommissie Rheden (2015)

De centrale onderzoeksvraag was: Hoe effectief zijn de gedane onderzoeken en de destijds geformuleerde aanbevelingen van de voormalige en huidige rekenkamercommissie Rheden in de periode 2015-2020 geweest en welke leerpunten zijn hieruit te trekken voor de huidige rekenkamercommissie, de ambtelijke organisatie, het college en de gemeenteraad?

Rapport onderzoek ‘Effectiviteit rekenkamerrapporten’

Toegang tot de Wmo en Jeugdzorg (2022)

De rekenkamercommissie heeft in 2021/2022 onderzoek gedaan naar de toegang tot Wmo en Jeugdzorg. De keuze voor dit onderwerp komt voort uit een inventarisatie van mogelijke onderzoeken onder de fracties van de gemeenteraad, waarbij dit onderwerp door meerdere fracties werd aangedragen.
Het doel van dit onderzoek was om inzicht te krijgen in de effectiviteit en efficiëntie van de toegang tot de Wmo en Jeugdhulp, hoe deze door hulpvragers wordt ervaren en in de kaderstellende en controlerende rol van de raad.

De centrale onderzoeksvraag was: Heeft Rheden de toegang tot de Wmo en Jeugdhulp effectief en efficiënt georganiseerd vanuit het perspectief van gemeente en hulpvrager?
Het onderzoek is uitgevoerd door de B&A-groep.

Rapport onderzoek ‘Toegang tot de Wmo en Jeugdzorg’

In stelling voor de nieuwe Jeugdwet

Dit onderzoek van de rekenkamercommissie is een atypisch onderzoek. Terwijl de meeste onderzoeken van rekenkamercommissies in den lande terugblikken op het gevoerde beleid, heeft de rekenkamercommissie van Rheden er in dit onderzoek voor gekozen om vooruit te blikken op de komst van de nieuwe wet ‘Wet verbetering beschikbaarheid zorg voor jeugdigen’. Het doel hiervan was om vooraf een advies mee te geven aan de gemeenteraad. Dit onderzoek is in eigen beheer, door de externe leden van de commissie, uitgevoerd.

Het doel van dit onderzoek was tweeledig, namelijk om de gemeenteraad inzicht te geven:
– in de consequenties die de nieuwe wet voor de gemeente Rheden heeft op het gebied van (boven)regionale samenwerking in de jeugdzorg;
– op welke wijze de gemeenteraad zich hierop kan voorbereiden en daarmee ten aanzien van dit thema een proactieve rol in de kaderstelling kan oppakken.

De centrale vraag die de commissie zich heeft gesteld is:
Hoe kan de gemeenteraad van Rheden doelmatig en doeltreffend anticiperen op de wijzigingen in de regionale en bovenregionale samenwerking als benoemd in het wetsvoorstel ‘Zorg voor jeugd’?

Anticiperen op de wet zorg voor jeugd eindrapportage
In stelling voor de nieuwe jeugdwet bijlagenboek

Onderzoek naar meldingen in de openbare ruimte (doe-mee onderzoek NVRR) (2020)

De rekenkamercommissie heeft zich medio 2020 aangemeld voor een onderzoek van de Nederlandse Vereniging van Rekenkamers en Rekenkamercommissie (NVRR) naar meldingen in de openbare ruimte. Dit onderzoek had tot doel om duidelijk te krijgen op welke wijze lagere overheden beleidsmatig en organisatorisch vorm geven aan de afhandeling van meldingen openbare ruimte, tot welke resultaten dit beleid leidt en op welke wijze hierover gerapporteerd wordt aan de raad. Door de ambtelijke organisatie van Rheden is medewerking verleend aan dit onderzoek. De rekenkamercommissie heeft de resultaten van het onderzoeksbureau ontvangen in de vorm van een factsheet en een sideletter. De commissie heeft deze stukken besproken en heeft vastgesteld dat, gezien de aard van het onderzoeksrapport, het een uitvoeringsaangelegenheid betreft. De commissie heeft er daarom mee volstaan om dit onderzoeksrapport ter kennisname door te sturen naar het college van burgemeester en wethouders, zodat zij zelf een inschatting kan maken of dit aanknopingspunten biedt voor maatregelen. Door de rekenkamercommissie is derhalve geen vervolg gegeven aan dit onderzoek.

Toezicht en handhaving in het fysieke domein (2020)

De rekenkamercommissie heeft onderzoek gedaan naar toezicht en handhaving in het fysieke domein. Het onderzoek is uitgevoerd met het oog op de implementatie van de Omgevingswet. Daarvoor was het voor de commissie van belang om duidelijk te krijgen welk beleid is vastgesteld, op welke wijze toezicht en handhaving in de praktijk is uitgevoerd en welke acties de gemeente tot nu toe heeft ondernomen met het oog op de komst van de Omgevingswet. In het onderzoek is ook de rol van de raad bij toezicht en handhaving en de (invoering van de) Omgevingswet betrokken, alsmede de ervaringen van inwoners en ondernemers op dit gebied. In het onderzoek stond de vraag centraal op welke manier de gemeente in beleid en in uitvoering vorm geeft aan toezicht en handhaving op het gebied van het fysieke domein en hoe de gemeente dit in de toekomst ziet in relatie tot implementatie van de Omgevingswet.

Het doel van het onderzoek was drieledig:

1. het verschaffen van inzicht hoe de planvorming (vergunning) en de uitvoering op het gebied van toezicht en handhaving nu verloopt op het gebied van het fysieke domein;

2. het verschaffen van inzicht in de stand van zaken ronde de implementatie van de Omgevingsweg bij de gemeente Rheden;

3. het onderzoek moet leiden tot handvatten en leerpunten voor de gemeenteraad, het college en de ambtelijke organisatie.

Onderzoeksrapport ‘Toezicht en handhaving in het fysieke domein’

Programmabegroting (2020)

In 2019 heeft de rekenkamercommissie op basis van gesprekken met de ambtelijke organisatie, enkele leden van de raad en het auditcomité geconstateerd dat er behoefte bestond aan een onderzoek naar de programmabegroting. Met het onderzoek zou de commissie een concreet handvat willen bieden voor de verdere ontwikkeling hiervan als een instrument waarin duidelijk en meetbaar de beoogde maatschappelijke effecten zijn benoemd en helder is welke inspanningen en kosten daaraan gerelateerd zijn zodat de controlerende taak goed kan worden uitgevoerd. Daarbij was het streven om een onderzoeksrapport op te leveren voor de behandeling van de Kadernota in juni 2020. Gezien de korte termijn die hiervoor beschikbaar was heeft de commissie ervoor gekozen om dit onderzoek in eigen beheer, door de externe leden van de commissie, uit te voeren.

In het onderzoek stond de vraag centraal in welke mate de programmabegroting een logische vertaling is van de kadernota en of zij de raad in staat stelt zijn kaderstellende en controlerende rollen in te vullen.

Rapport ‘De programmabegroting Rheden. Naar betere sturing op de toekomst’